Spelend werken
We denken vaak in dualiteiten: goed – fout, rechts – links en ga zo maar door. Het onderscheid tussen werk en spel is er ook zo een. Het is dinsdagmiddag. Ik kom net terug van een bijeenkomst, heb de lunch gebruikt om alle losse eindjes weg te kauwen en ben me aan het verdiepen in de waan van de volgende dag, alwaar een groep leidinggevenden wacht. ´Pap, moet je nog werken?´, valt dochterlief met de deur in huis.
Twee nieuwsgierige vriendinnen luisteren mee. ´We willen graag gaan zwemmen in de Biesbosch; dat is een half uur fietsen. Ik dacht…´ en na een verwachtingsvolle pauze…´kun je ons brengen?´Â
Nog even kopiëren, de opbouw doorlopen, vanavond een vergadering, fietsen is gezond, botsende gedachten flitsen door me heen. Gun ik het ze, of beter; gun ik mezelf een speelse onderbreking? We gaan op pad. Op de terugweg schiet me een dijk van een idee te binnen.
Het leuke van de trainersrol is dat je soms opdrachten in de vorm van spelletjes verzint, waar je zelf aan mee kunt doen. Het is spelen via een omweg. Iets wat voor kinderen heel gewoon is en voor volwassenen al snel een slag ingewikkelder. Zo kan ik erg genieten als op het strand een vader druk bezig is met zijn project zandkasteel. Kinderen zijn in geen velden of wegen te bekennen, de zon zakt langzaam in de zee. Vergenoegd kijkt het kind in de man hoe het oprukkende water wordt weerstaan. Zuchtend wordt afscheid genomen, als ergens een roep weerklinkt.
Ik bezit een kaartspel met allemaal foto´s, waaronder een van een groep volwassenen die gierend van het lachen een wedstrijdje zaklopen op het strand. Het symboliseert mooi mijn vak: vaak in een andere omgeving mensen met plezier ieder in eigen tempo de mogelijkheid geven aan eigen ontwikkeling te werken. Met vallen en opstaan. Niet voor niets kreeg een leergang voor leidinggevenden ooit de afkorting LOL. Wat staat voor Leergang Onderscheidend Leidinggeven. De afkorting was er eerder.
Wij dienen zeker onder werktijd vooral serieus met de zaak bezig te zijn. Speels werken komt volgens mij de creativiteit ten goede en stimuleert het innovatief vermogen. Hoe kom je tot nieuwe ideeën als ieder zich voortdurend binnen de gebaande paden begeeft? Soms kom je in het dagelijks leven letterlijk voor de keus of je jezelf toestaat het net even anders te doen. En dan is het de vraag hoeveel plezier je dat geeft. Dat is niet erg als je de tijd hebt. Of neemt. Zo verschuift onlangs mijn afspraak in Amsterdam en als ik dat doorkrijg, ben ik al bijna waar ik moet zijn.
Ik ga akkoord met een later tijdstip op de dag. Worden het dan verloren landerige uren of maak je er wat van als je ´s morgens rond 9 uur de trein verlaat? Voor die keus gesteld, besluit ik een educatief bedrijfsuitje in te lassen. Dat zal vast ook aftrekbaar zijn voor de belasting. Het moet toch mogelijk zijn om mijn belastingadviseur duidelijk te maken welke gunstige uitwerking zo´n dag heeft op mijn persoonlijke effectiviteit. In de tentoonstelling Rembrandt van Rijn (1606-1669) en Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571-1610) die ik vervolgens in het Van Gogh museum bezoek, ontmoeten twee grootmeesters elkaar, iets wat ze in de werkelijke wereld nooit is gelukt. Het is een ontmoeting buiten de realitijd. Hun Bijbelse taferelen worden vergelijkenderwijs naast elkaar getoond. Bathsebeda in bad mag er zijn. Zullen ze van boven glimlachend toekijken?
Kunst verfrist, zet je op andere gedachten. Je stapt weer anders de werkwereld in. Als werk en ontspannen speelsheid elkaar ontmoeten, leidt dat als vanzelf tot ont-moeten. Dat je er niet altijd ver voor hoeft te reizen, bewijst mijn dochter. Ik gun elke werk- en ondernemer van die hinderlijke onderbrekingen…


