E-valueren
Terug van even weggeweest. ´En…geslaagde vakantie gehad?´ Ik wist niet dat ik kon zakken. Het leven is een examen zonder juiste antwoorden, laat ik dat nou net hebben onthouden uit een van mijn vakantieboeken, De Vliegeraar van Khalid Hosseini. ´Zit het er weer op?´ Ook zo´n opbeurende vraag. Alsof het vanaf nu alleen maar minder wordt. ´Kun je er weer tegen?´ Welk onheil staat me te wachten?Â
Evalueren maakt een belangrijk onderdeel uit van mijn vak. Toch zit me iets niet lekker met al dat evalueren. Een studiemiddag net voor mijn vakantie zet me aan het evalueren over evalueren. Het thema is de zin en onzin van verandering. Ter plekke gebeurde dat wat verandering zo ingewikkeld maakt. De weerstand die ontstaat tegen de modelmatige benaderingswijze van een van de inleiders zorgt ervoor dat hij nog meer gaat overtuigen. ´Volgens mij wil je dat een van ons iets gaat zeggen, wat jij al in je hoofd hebt´, merkte iemand op. ´Zeg nou gewoon waar je heen wilt´.
Al met al een mooie middag vol onbedoeld leren. En juist dat vooraf niet beoogde maakt dit samenzijn waardevol. Dat kom je niet tegen op de 5-puntsschaal van onvoldoende tot uitstekend. Onderweg naar de vakantiebestemming blader ik in een boekje waarin Peter ten Hoopen van opleidingsinstituut de Baak mijn ongemak verwoord: ´Misschien is het wel zo dat elke evaluatie van een sterke ervaring een devaluatie inhoudt. E-valueren – het woord zegt het al. Je haalt de waarde eruit. Althans bij zaken van werkelijke waarde´.
Dus aan het begin van mijn vakantie nam ik me vooral voor uit de routine van mijn geitepaden te stappen. Een mooi voornemen voor een be(r)tweter. Voor als u me niet meer volgt: het gaat nog goed met me. Ik heb namelijk nog iets onthouden van die studiemiddag. Collega Toine Simons vertelde een verhaal over de geiten in de Andes, die langgerekte bergketen in Zuid-Amerika. Van bovenaf zie je talloze paden, waar de geiten al eeuwenlang gebruik van maken. Zelfs ´s winters, als ze compleet onzichtbaar zijn door overvloedige sneeuwval. Hij verbond dit aan hoe wij vastzitten aan de geitepaden van onze routine. In onze celstructuur liggen allerlei indrukken en ervaringen opgeslagen die tot hardnekkige patronen leiden. Natuurlijk is ons dat bekend. Neem de vrouw die altijd een stuk brood afsnijdt, voor ze het in de broodtrommel legt. Door de simpele vraag ´waarom doe je dat´ komt ze er achter dat dit een overgeërfde gewoonte is van thuis, waar de broodtrommel te klein was.
Minder oordelen, meer openstaan. In deze staat van zijn arriveerde ik op de plaats van bestemming. Tijdens het opzetten van onze tent vertelde iemand me meteen dat mijn buurman deze plek als parkeerplaats gebruikte. Die zou vast niet blij mee zijn met mijn komst. Visioenen van een 4WD, vergezeld van indrukwekkende getatoeëerde spiermassa´s verschenen even voor ogen. Zelden zulke aardige tijdelijke buren gehad, waarmee is aangetoond dat de moeilijkheid ´m vaak zit in al die oude ideeën die tot in de verste uithoeken van ons hoofd zitten. Kortom, ik kan er weer tegenaan. De paden op, de lanen in.


