Vlinderen
Door Bert den BoerÂ
Je wordt uitgenodigd voor een bijeenkomst, waar je bijna niemand kent. Kent u dat fenomeen? Het overkomt mij, als ik word uitgenodigd voor een ondernemersborrel. Van de aanwezigen ken ik alleen de persoon die me heeft uitgenodigd. Sinds prins Claus publiekelijk zijn stropdas afdeed, voel ik me gesterkt in mijn kledingkeuze met zonder. Op deze bijeenkomst heeft bijkans iedere man zich in een formeel maatpak gestoken. Daar sta je dan.
Had ik toch die tweedaagse training ´Het kleine gesprek´ – inclusief intake voor slechts 970 euro, exclusief BTW, literatuur en verblijfkosten – moeten volgen? Dan had ik snel geleerd hoe ik over koetjes en kalfjes kan praten en mijn vaardigheden op het gebied van small talk op een hoger plan kan trekken. Het kan soms knap lastig zijn om de juiste woorden te vinden. Zou het daardoor komen dat psychisch verzuim nog steeds de meest voorkomende vorm van verzuim is in Nederland. Onder de 15- tot 34-jarigen heeft bijna de helft (46 %) van de nieuwe WAO-ers een psychisch probleem.
Â
Hoe normaler je over dingen die je bezighouden kunt praten, hoe makkelijker je het oplost, blijkt steeds weer. Al is de werkelijkheid nog veel gekker dan wat we ook maar kunnen bedenken. In het boek De zelfmoordclub beschrijft de Finse schrijver Arto Paasilinna hoe het een groep potentiële zelfmoordenaars vergaat. Zijn persiflage op de eenzaamheid in onze samenleving vindt in werkelijkheid plaats in Japan. Er schijnt een hoos aan wanhoopwebsites te bestaan, waar mensen samenwerking zoeken voor groepszelfmoord. Veel Japanners zeggen te lijden onder voortdurende stress en faalangst. Zoeken van hulp wordt als een teken van zwakte beschouwd. Het is een wonderlijke manier om je eenzaamheid op te lossen door in groepsverband zelfmoord te plegen.
Â
Communicatie tussen partners op seksueel gebied schijnt ook al niet te vlotten. ´Hé, weet jij wat ik prettig zou vinden´, schijnt een lastige zin te zijn. Al dat soort feitelijkheden schieten mij op receptieachtige momenten altijd door het hoofd. Ieder heeft zo zijn afwijkingen, daarin staan Japanners niet alleen. Gelukkig schenken ondernemers goede wijn.
Â
Na aantal kleine gesprekken met verschillende genodigden – de vraag ´hoe kom jij hier zo verzeild´, werkt goed als openingszin – merk ik dat meer mensen worstelen met hetzelfde. Hoe maak ik er een leuke avond van? Wie ken ik? Waar kan ik het in godsnaam over hebben? Het meest irritant zijn die gesprekspartners die ondertussen rondkijken naar andere meer interessante praatjesmakers. Of die ene arrogante, die nota bene met een mobiele telefoon aan zijn oor zich in het gesprek mengt. We staan ook dicht opeengepakt. Er is ruimte genoeg, maar we klonteren als pupillen samen op een klein oppervlak.
Over intieme vreemden gesproken. Gelukkig ontmoet je altijd wel een gelijksgestemde ziel waarmee het toch nog een boeiende avond wordt. Het patroon is eigenlijk simpel. Als ik krampachtig rondloop met in gedachten voortdurend de vraag ´wat heb ik hier te zoeken´, kom ik niemand werkelijk tegen. Stel ik me nieuwsgierig op dan ontstaat de ontmoeting als vanzelf.
Het is als met de man die op vlinderjacht is. Hij rent met zijn netje achter een zeldzame vlinder aan en telkens als hij denkt: nu heb ik je, is de vlinder weer gevlogen. De jacht duurt eindeloos lang, een enorme afstand wordt afgelegd, zonder succes. Hij geeft de moed op. Terneergeslagen zet hij zich neer op een omgevallen boomstronk en werpt zijn netje weg. Op dat moment komt de vlinder op zijn schouder zitten.
