Piesen in het zand
Mannen kennen dit verschijnsel: je plast in het zand en er blijft niets van over. Piesen in het zand is waar het kabinetsbeleid ten aanzien van seizoenarbeid me sterk aan doet denken. Mooie regelingen, waar ook nog eens een visie achter zit – prikkelen die uitkeringstrekkers! – die geen snars opleveren. Erger nog: in de tuinbouw gaan hele oogsten verloren door stomme regels. Penny Wise pound foolish noemde men dat vroeger. Piesen in het zand. Dat is het! En meer niet!
Aart Jan de Geus, nota bene oud vakbondskanon en altijd strijdend voor (christelijke) rechtvaardigheid, verliest zijn geloofwaardigheid. Ik heb trouwens nooit begrepen dat een boterham met christelijke vakbondskaas beter zou smaken dan eentje met algemene vakbondskaas, maar dit terzijde. Ook De Geus zit in de spiraal van het heilige soll-denken. Zó zou het eruit moeten zien en daar gaan we dit en dat dan aan doen. In de zaak van mensen die aan de kant staan, terwijl er zoveel te werken valt – fruit plukken bijvoorbeeld – gaan we over tot dé Prikkel. In plaats van dat softe beleid van die linkse en pseudo linkse geld-over-de-balk-smijters gaan we daden stellen. En dat noemt Balkenende III nu visie: we gaan prikkelen in plaats van pappen en nathouden.
De Limburgse fruitteler Eric Huids snapt wel waarom Nederlanders met een uitkering niet bij hem willen werken. “Door het kabinetsbeleid verdienen ze uiteindelijk netto € 1,- per uur. Nou, daar kom ik ook niet mijn bed voor uit.”
De appeloogst is nu gaande en Huids heeft de komende weken dagelijks rond de 20 plukkers nodig. “Vroeger kwamen hier mensen met een uitkering uit de omgeving. Toen mochten ze tot 1200 gulden per jaar bijverdienen zonder dat ze gekort werden. Dat was voor mij én voor hen prettig.” Tot het kabinet besloot dat mensen met een uitkering geprikkeld moesten worden om vast werk te zoeken. En dus kwam er een drempelbedrag dat van de bijverdiensten wordt afgetrokken.
Eric Huids rekent voor: “Iemand met een uitkering van € 700,- komt 4 weken appels plukken. Hij verdient bij ons in zo’n 150 uur € 5,70 pakweg 855 euro. Zijn drempelbedrag is € 700,- en dus houdt hij € 155,- over. Ik snap dat je voor iets meer dan een euro per uur liever iets anders gaat doen.”
En dus huurt de fruitteler maar een bus Polen in. “Ook dat wordt minder, want ‘mijn’ bus is vandaag bijvoorbeeld niet gekomen. Blijkbaar heeft iemand anders wat meer uurloon geboden. Er staan hier uitgeprocedeerde asielzoekers aan de poort die dolgraag aan de slag willen, maar ze mogen niet werken. Vorig jaar is een deel van mijn aardbeienoogst mislukt wegens gebrek aan plukkers.”
Huids heeft de kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid een brief gestuurd met nog meer rekenvoorbeelden. Hij vraagt de commissie de oude regeling op zijn minst voor seizoenarbeid te herstellen. “Fruitplukkers hebben natuurlijk geen uitzicht op vast werk. Als de laatste appel er af is, heb ik de mensen niet meer nodig.”
Dè prikkel heeft dus geen enkel effect. Dat zal duidelijk zijn. Dat die Polen niet kwamen is dan gewoon een kwestie van stomme pech voor de ondernemer. Dat er in de buurt mensen wonen, die wat willen bijverdienen en geen kans op regulier werk hebben, de kans niet krijgen de oogst binnen te halen is volgens de politici dan gewoon domweg eigen schuld dikke bult.
De Geus c.s. denken vanuit hun eigen kleine werkelijkheidskokertje: mensen die een uitkering ontvangen willen niet werken. Niet willen vraagt om een dwang-interventie. Helemaal mee eens; alleen deugt het beeld van de werkelijkheid niet: er zijn zat mensen, zeker in Limburg, die wèl willen werken, maar niet kunnen. Voor hen is dit natuurlijk een in en intrieste zaak. Leg hen maar eens uit dat er werk genoeg is. Dat is gewoon niet zo. De boodschap van De Geus is helder: wie niet werkt is een lamzak, die profiteert. Deze mensen worden geschoffeerd door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. En wat levert deze harde lik op stuk aanpak nu helemaal op? Niets, helemaal niets! Gewoon net als piesen in ’t zand.
