Veilig opgeborgen
-zelfs de AVRO wordt Activist-
Over de Schipholbrand zei onderzoeker Pieter van Vollenhoven: de betrokkenen hadden het vooral druk met regels toepassen, maar niet waar in de kern omgaat: veiligheid. En dat zou toch de kern van de zaak moeten zijn bij een gevangenis. ‘Veilig opgeborgen’ heet het immers in het dagelijkse taalgebruik. Dat regels belangrijker zijn dan de kern van de zaak, bewijst ruim een week later weer ‘de case’ Hui Chen, het 8-jarige Nederlandstalige zoontje van ‘een moeder die zich blijft verzetten tegen haar gedwongen repatriëring naar China.’ Zij zelf zegt daarover dat ze wel terug wil, maar dat de Chinese ambassade niet wil meerwerken.
Zoals zo vaak bestaat de werkelijkheid uit verschillende lagen. Allereerst is daar (1) de onbelangrijke laag van de realiteit van een kind van acht dat wordt opgesloten in een beschaafd land dat normaal gesproken de mond vol heeft over de toepassing van mensenrechten elders in de wereld. Vervolgens is daar (2) de belangrijke laag van ‘regels zijn regels’, waarbij de regels zonder aanziens des persoons klakkeloos worden toegepast op individuen – en dat wordt om onverklaarbare redenen ‘objectief’ genoemd. Tot slot heb je (3) de belangrijkste laag: de laag van mensen die er belang bij hebben dat de realiteit wordt vervormd naar hun eigen werkelijkheidsbeleving. Je herkent die mensen heel gemakkelijk. Ze beginnen iedere zin met: ik vind … De wereld zegt hun niets, zij zeggen wat tegen de wereld. Daar leven al die woordvoerders, communicatiedeskundigen en reclamebureaus van. Een kenner vertelde me laatst dat het aantal woordvoeders al drie keer zo groot is als het aantal journalisten. Dat zegt wel iets over de hoeveelheid taalmuren waarmee we ‘de realiteit’ veilig opsluiten. Zo heb je in de politiek anno 2006 pas een serieus oordeel als je weet dat het je kiezers gaat opleveren. Voor een authentieke mening is geen plaats meer. Alles is letterlijk berekend en van te voren doorgecalculeerd.
En dan staat er zomaar een activist op. Iemand die het allemaal te machtig wordt. Iemand die met zijn camera, dwars door de taalmuren heen, weer terugvalt op de kale realiteit van een kind van acht dat opgesloten wordt, omdat zijn alleenstaande moeder niet terug zou willen naar China. Sipke-Jan Bousema, presentator van de AVRO kan het met droge ogen niet meer aanzien. ‘Je mag hier niet eens kauwgum eten,’ verhaalt Hui Chen. Inmiddels is de keurige AVRO de spreekbuis geworden van over elkaar buitelende meningen. En daar gaan we weer: ik vind …, ik vind …, ik vind …, ik vind …. Zelfs Rita Verdonk vindt dat ‘kinderen in alle vrijheid buiten moeten kunnen spelen’ (zie haar website: www.ritaverdonk.nl). Maar helaas, daarna komen die andere twee belangrijkere lagen weer in beeld: (laag 1) ik kan dat kind niet op straat zetten, want dat kost me kiezers. Trouwens (laag 2) ‘ik ben minister van het Ministerie zonder Opties, ik voer alleen maar de regels uit en zie er op toe dat anderen regels ook goed uitvoeren’ (zoals bij Schiphol). Zij ziet nergens ruimte en Hui mag tenminste nog twee keer per dag ‘luchten’. ‘Wat een gezeik, zeg van zo’n hippe AVRO-presentator en dat vlak voor de verkiezingen. Komt me slecht uit’.
Het mooie van deze AVRO-activist is dat hij rechtstreeks ‘de kale realiteit’ in beeld brengt via een telefonisch interview, waarbij hij unplugged – zonder tussenkomst van woordvoerders – je eigen waarden en normen benadert. Dat type debat wilde Balkenende toch? Hui Chen is nog steeds niet vrij. De Kamer mort wel een beetje, maar niemand zegt keihard: ‘Dit mag in een land waar ik woon niet gebeuren. En daarom ben ik trots op dit land!’ Kijk en dan gaat het ergens over bij het normen- en waardendebat. Dan begrijpt iedereen waar het wel over moet gaan. Ik weet nog wel 150 mensen die we maar eens een poosje veilig moeten opbergen in een Kamer en twee keer per dag luchten. Maar misschien moeten we dat maar eens niet doen: is te slecht voor het milieu. De kernvraag is lijkt me ‘Mag een overheid kinderen gijzelen om ouders tot daden te brengen?’. Best een lastige combinatie: beschaving & verkiezingen.
