De jeugdzorg is in stukjes geknipt. Van een eerbiedwaardig beroep zijn taakjes gemaakt. Taakjes die regelbaar zijn geworden en waarbij je dus eigenlijk geen professionals meer nodig hebt. Ondertussen sterven er kinderen aan die jeugdzorg. Ondertussen zijn wachtlijsten cosmetisch weggewerkt en verkeren honderden kinderen in een bedreigende thuissituatie. Verdonk schiet te hulp met een sigaar uit eigen doos: weer €4.000.000 in een bodemloze put gegooid.

Even terug in de tijd: De tijd dat we zorg met een hoofdletter schreven, maar in feite de basis legden voor de rampen die zich momenteel voordoen binnen de jeugdzorg. In de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw bijvoorbeeld schreef de reclassering heel positieve evaluaties over de eigen organisatie. Met daarin altijd wel een paar tactische kantekeningen over de eigen output: had beter gekund als we maar dit en als we maar dat… Kortom: als anderen ons maar meer middelen geven, dan zullen wij betere prestaties leveren. Dat was het begin van een eindeloze, maar tegelijkertijd ook erg doodlopende weg. Een doodlopende weg waar nu ook de jeugdzorg hopeloos in is verdwaald.

Sociale ziekten als ernstige structurele problemen in het gezin, in de opvoedingssituatie van kinderen, zijn niet te fileren in hapklare brokjes. Hapklare brokjes waar elke zelfgebreide heutemepeut – ik heb het nu niet over professionals die de actuele werkelijkheid met betraande ogen aanzien – dat ene kleine brokje kan overzien en er een therapie op loslaat. Een therapie die natuurlijk niet werkt, maar waarvan de heutemepeut in de evaluatie zegt dat het wel gewerkt zou hebben als… Zo is men in de jeugdzorg aan het werk sinds gezinsvoogden ten tijde van de ontvlechting in de jaren ’80 ineens casemanager werden – en niet meer mochten helpen… – en er een regiment aan specialisten, indicatieorganen en veel, vooral veel, specialisten op de kinderen en hun gezinnen werd losgelaten.

Vorig jaar hebben we op deze site veel aandacht besteed aan rampen binnen de sector. Rampen die er dit jaar nog niet zijn geweest. Nog niet gelukkig. Toch is de redenering van de jeugdzorg van nu precies hetzelfde als die van de reclassering in de jaren ’60 en ’70: we hadden het wel beter kunnen doen als… Vandaag een juichende Hans Nieukerke van de MO-groep (werkgevers in de sector) op radio en TV: ‘€ 4.000.000 extra bovenop de € 10.000.000 die al waren toegezegd voor de invoering van het Deltaplan Gezinsvoogdij!’ Wat hij vergeet erbij te vertellen is dat dit miljoenen zijn van de begroting van 2008, die nu gewoon wat eerder worden uitgegeven. Over de balk gegooid, kun je beter stellen. Het was een sigaar uit eigen doos van minister Verdonk – ja, daar heb je haar weer – die geen enkel effect zal hebben op de kwaliteit van zorg.

Wedden dat de sector na het zoveelste ongeluk in 2007 weer dezelfde krokodillentranen zal huilen en dat de minister van dienst dan weer een aardig gebaar zal maken? We hebben gewoon niets geleerd. Mijn advies: maak van jeugdzorg weer een vak en geef professionals weer de kans om professional te zijn. Stap 1: stop onmiddellijk met de ontvlechting binnen de jeugdzorg. Stop met de filering van een mooi beroep in taakjes. Dat mag dan geweldig efficiënt lijken – het is het gewoon niet als een jeugdbeschermer maar 15% van zijn tijd aan cliëntcontacten besteedt – effectief is het aantoonbaar zeker niet! Zorg ervoor dat een hulpverlener weer hulp mag verlenen. Een paar zaken meer of minder in de caseload van een boekhouder, lees: casemanager, maakt geen verschil. Professionals in de jeugdzorg, eis je baan terug!