‘You cannot have your cake and eat it too’ zei ik tegen mijn vierjarig zoontje nadat hij van zijn eerstgespaarde zakgeld een portemonnee had gekocht, en zich vervolgens teleurgesteld beklaagde dat hij geen geld meer had om erin te stoppen.

Hij keek me vragend aan en dus herhaalde ik mijn verhaal in goed Nederlands en toen begreep hij het. Veel mensen zijn nog niet zo ver als mijn zoontje van vier. Ze vinden beurskapitalisme prachtig, maar ‘buitenstaanders’ moeten zich niet met onze bedrijven gaan bemoeien. Maar zo werkt dat niet. Wie een bedrijf naar de beurs brengt, is het kwijt. ‘Going public’ heet een beursgang in de V.S. Het bedrijf is vanaf dat moment eigendom van de hoogste bieder, oftewel van elke gek die geld voor de aandelen geeft.

Een bedrijf naar de beurs brengen, betekent dat je er afstand van doet en dat je het overgeeft aan de grillen van de markt. Je hoeft dat niet te doen. In Europa, meer dan in de V.S. kiezen veel bedrijven ervoor om gewoon particulier bezit te blijven. Vooral Duitsland kent een traditie van grote succesvolle familiebedrijven. Maar wie vindt dat bedrijven zonodig beursgenoteerd moeten zijn, moet niet klagen over de inherente gevolgen.

‘Een vleugje Fazio’ noemde de VEB de kritiek van bankpresident Wellink op de plannen van TCI met ABN-AMRO. Hij doelde daarbij op de Italiaanse bankpresident Fazio die zich inspande om de bank Antonveneta uit handen van ABN-AMRO te houden. Als ruimdenkende Nederlanders vonden wij dat maar niks. Als onze ABN-AMRO zo’n slecht presterend Italiaans bankje wilde kopen, dan moest dat kunnen. Nu is het omgekeerd: boze buitenlanders hebben het op onze ABN-AMRO gemunt. Hoe durven ze! Maar laten we eerlijk zijn: ze mogen het. Want beursgenoteerde bedrijven zijn de hoer van de zakenwereld. Ze doen het met de hoogste bieder. Wie zijn vrouw achter de ramen zet, moet niet zeuren dat ze het met vreemde mannen doet.

En wie een bedrijf naar de beurs brengt, moet niet klagen dat het door vreemde investeerders gekocht en uitgekleed wordt. Je kunt je cake niet opeten en tegelijk bewaren. ABN-AMRO krijgt een koekje van eigen cake.