Exoten
Vorige week wandelde ik op een rustige doordeweekse dag heerlijk in het Drentse buitengebied. Je hebt jagers en jagers. Als jager kan ik me verbazen over gedrag van andere jagers, me er soms ook kwaad over maken, maar bovenal zwaar geïrriteerd raken over stomme jachtregels. Jachtregels die te pas en te onpas naar eigen voordeel kunnen worden uitgelegd. Het moet niet gekker worden in dit land…
Die middag werd mijn vakantierust ruw verstoord door geweerschoten vanaf het kanaal. Ik zag drie ganzen opstijgen, waarvan ik eerst dacht dat het Canadese ganzen waren. Geen verbazing dus, want Canadese ganzen, waar ik persoonlijk een zwak voor heb, zijn zogenaamde ‘exoten’ – net als bijvoorbeeld de nijlgans – en mogen bejaagd worden. Tot mijn stomme verbazing bleek het om brandganzen te gaan – die lijken op Canadese ganzen, maar zijn een slag kleiner. Brandganzen zijn gewoon beschermde inheemse vogels. Overigens, het ging om nauwelijks vliegvlugge jongen die zo van het kanaal geschoten werden. De oudere dieren konden wel vluchten, de jongen niet. Een beschamend tafereel, helaas.
Ik was nog verbaasder toen ik hoorde dat de provincie hiervoor toestemming gegeven had, omdat volgens de beleidsmedewerker de brandgans hier niet hoort te broeden. Hier zakt je broek toch van af. De grillen van provinciaal beleid kennen geen grenzen: in Zuid-Holland mogen brandganzen en grauwe ganzen niet bejaagd worden, die horen daar blijkbaar wel thuis. Daarentegen geldt in Zuid Holland de kolgans ‘s zomers weer als exoot, en er moet naar gestreefd worden een ‘nulstand’ te bereiken. Laat dat eens tot u doordringen: ‘nulstand’. Dus alle kolganzen in Zuid Holland zijn vogelvrij en mogen naar hartelust afgeschoten worden. Daarentegen mogen brandganzen en grauwe ganzen daar niet bejaagd worden, die horen daar blijkbaar wel thuis.
De reden die Zuid Holland aanvoert is dat die kolganzen verwilderde ‘lokganzen’ zijn, die door jagers uitgezet zijn om wilde kolganzen te lokken om die vervolgens dood te schieten. Even bij de internetsite van de provincie en Faunabeheer gekeken en jawel hoor, het schijnt te mogen. Dat komt omdat de provincie fourageergebieden aangewezen heeft, waar de ganzen ongestraft mogen fourageren, en niet-fourageergebieden waar faunabeheerders ongestraft mogen schieten. Alleen weten de ganzen niet waar die fourageer gebieden liggen en de faunabeheerders wel.
Als brandganzen hier ‘s zomers niet thuishoren, hoort de zeearend hier dan wel thuis? Of een zilvermeeuw die zich verder dan 10 km van de zee waagt? De vos en de steenmarter die zich niet in vervallen schuren op het platteland ophouden, maar in een vrijstaande woning. De ijsvogel hoort in snelstromende beken, maar niet in kunstmatige sloten en vijvers, moeten we hier dan ook naar een ‘nulstand’? Ik proef hier een braakliggend beleidsterrein, waar een interprovinciale denktank wel een paar jaar werk aan kan hebben.
Het is mij een raadsel hoe ministeries en provincies werken. Aan de ene kant worden er te pas en te onpas vergunningen uitgegeven voor het bejagen, aan de andere kant worden er kosten nog moeite gespaard om bevers, otters, salamanders, hagedissen en wat al niet terug te krijgen. Op deze manier maken we van Nederland een soort model dierentuin, met op elke plaats de gewenste dieren en planten (ja, ook bij planten en bomen miegelt
het van de exoten). Rest mij de laatste woorden van de vader des vaderlands citeren: “God, ontferm u over dit arme volk”.
Op mijn moestuin heb ik voor het eerst op drie plaatsen grasklokjes gevonden, zonder ze te zaaien, af te plaggen of wat dan ook. Rustig en goed voor je grond zorgen, en leven en laten leven, is ook een optie.



Regels zijn regels. Toevallig vandaag, na dit verhaal over ganzenjacht, kreeg ik controle van de Deventer politie: kluiscontrole. Mijn wapenkluis staat op zolder, stevig verankerd. Niets aan de hand. Wel stonden er hier en daar wat hagelpatronen in een kast op zolder. Oh ja, en ook nog een stel gewoon op de kluis. Ik kreeg een officiële waarschuwing. Bij een volgende controle ben ik mijn jachtakte kwijt… Ik zal nooit een brandgans, of een Canadese gans – omdat dat volgens de regels nu eenmaal mag – schieten. Een haas die zich in het veld gedekt houdt zal ik laten liggen in zijn leger en er gewoon langs lopen. Weidelijk jagen is een vorm van beschaafd gedrag. De agent die mij de officiële waarschuwing gaf zei er nog bij dat dit gebeurde om mij ‘scherp’ te houden. Deze controle? Prima, niets op tegen, zal niet meer gebeuren. Tip: kom eens vaker achter jullie bureau vandaan en laat toezicht niet over aan jachtopzieners…