Koolzaad
Hieronder een verhaal over de relaties tussen boeren en hun toeleveranciers. Dit betreft Canada, maar ook wij moeten jaarlijks aangeven of we eigen zaaizaad gebruiken, zo ja dan moet daar natuurlijk wel voor betaald worden.
Hoe agrobusiness boeren in een greep heeft. Dit verhaal gaat over een boer in Canada die al meer dan 40 jaar koolzaad verbouwt. De man heeft daar duidelijk lol in en experimenteert met eigen rassen en bewaart zijn eigen zaaizaad. Dat is iets waar Monsanto, een zaad- en bestrijdingsmiddelen gigant, niet op zit te wachten. Als je hun zaaizaad koopt, moet je tegelijk een contract tekenen, waarin je belooft dat je het niet bewaart en weer uitzaait en Monsanto heeft tot 3 jaar na het telen van hun gewas het recht de velden te controleren. Met de komst van genetisch gemanipuleerde gewassen is deze regeling alleen maar strenger geworden.
Dat is wat Percy Schmeiser ook overkwam. Zijn bedrijf werd gecontroleerd en Monsanto beweerde dat hij hun koolzaad verbouwde en stelde de man een schikking voor van $37 per hectare. Met een bedrijf van 320 hectare tikt dat natuurlijk aardig aan. Meestal gaan boeren daarmee akkoord, maar deze weigerde en maakte er een rechtzaak van. Er werden monsters onderzocht en daarbij kwam naar voren dat er op verschillende velden tussen de 0 en 70 % genetisch gemanipuleerd koolzaad van Monsanto voorkwam. Als de boer dat zelf gezaaid zou hebben dan is hij niet erg slim, want het gemanipuleerde koolzaad is resistent tegen Round-up (een goedkoop en zeer effectief onkruid bestrijdingsmiddel), wat ook door Monsanto ontwikkeld is. Daar heeft deze boer geen gebruik van gemaakt, want dan had hij alle niet-gemanipuleerde koolzaad (de resterende 30-100 %) doodgespoten.
Volgens Schmeiser was dat koolzaad daar op een andere manier terechtgekomen, bijv via de wind of zaad wat langs de weg gemorst wordt. Iedereen die in het voorjaar langs een snelweg rijdt, weet dat er onderweg wel eens een koolzaadje valt, zelfs in een land waar weinig verbouwd wordt. Monsanto had hier geen boodschap aan: in de rechtbank betoogden ze dat het helemaal niet uitmaakte hoe het genetisch materiaal bij die man op het land terechtkwam. Het feit dat er ander genetisch materiaal aangetroffen werd, was voldoende. Dat is natuurlijk helemaal de wereld op zijn kop: koolzaad wordt door bijen bestoven en die maken geen strikt onderscheid tussen bijv. een genetisch gemanipuleerd bloemetje aan de ene kant van de weg en zeg maar dat van een biologisch geteeld koolzaadbloemetje aan de andere kant. Ondertussen was de eis van Monsanto al opgelopen tot 1 miljoen dollar.
Uiteindelijk werd de boer door de Supreme Court in Canada ‘vrijgesproken’ en zijn de rollen omgedraaid: de boer heeft nu Monsanto aangeklaagd wegens het verspreiden van genetisch gemanipuleerd zaad op zijn bedrijf! Direct na de start van het proces 1n 1998, had de boer al besloten geen koolzaad meer te verbouwen en was overgestapt op graan en in dat graan had hij veel last van het gemanipuleerde koolzaad wat hij niet met Round-up kon bestrijden. De kosten voor het handmatig verwijderen van deze planten probeert hij nu op Monsanto te verhalen. Veel erger voor Monsanto is dat de wetten in Canada aangepast zijn, waardoor genetisch materiaal niet meer te pas en te onpas gepatenteerd kan worden.


