De zorg voor de jeugd ligt in principe bij de ouders, al zou je soms anders kunnen denken. De jeugdzorg komt meestal pas om de hoek kijken als er echt iets fout gaat. Toch is er een grote groep jeugd die buiten de jeugdzorg valt.

Er zijn veel ouders, die niet in staat zijn om met hun opgroeiende kinderen te communiceren, enige zelfreflectie te hebben en te erkennen dat kinderen andere normen en waarden kunnen ontwikkelen dan zij zelf. Ouders die vergeten zijn en beslist niet herinnerd willen worden, hoe het was om 15, 16 of 17 te zijn. Ouders die van elke ‘overtreding’ van hun normen of waarden, elke afwijking van hun gezapige leven, een misdaad maken.

Ouders die niet in staat zijn om gevolgen van ‘foute’ keuzes samen met een jongere op te lossen. Ze zijn niet in staat een nieuwe weg te zoeken met hun jongere. Ouders die het prima vinden dat dochterlief van 15 een vriendje heeft, maar vervolgens een zwangerschap uit den boze vinden. Ouders die geen stap harder willen lopen voor een jongere die het nodig heeft. Of de school deugt niet, de buurt niet, hun kind niet, die buitenlanders niet, maar zij zijn het opvoeden zat.

Gevolg is dat de opgeschoten jongere dan maar het huis uit wordt gezet. Pa en ma zijn van de verantwoording af en de jongere staat op straat en zoekt het zelf maar uit. Dat ze dat niet kunnen mag duidelijk zijn.

Jongeren worden namelijk totaal niet opgevoed om zichzelf te redden. Op school wordt geen aandacht besteed aan de alsmaar toenemende bureaucratie. De jongere weet dus ook niet dat die er is. En zonder papierwinkel besta je niet voor deze regelzuchtige maatschappij.

Een gemiddelde jongere weet vaak niet eens dat hij/zij een zorgverzekering moet  afsluiten als de 18 jarige leeftijd wordt bereikt. Als ze al een baantje hebben of hadden hebben ze geen notie van mogelijkheden voor belastingteruggave. Van zorgtoeslag hebben ze ook nog nooit gehoord, net zomin als van de onderhoudsplicht van hun ouders. Hoe ze studiefinanciering moeten aanvragen is onduidelijk, zeker als de ouders alle medewerking weigeren. Hoor je ze? Jij wist het toch allemaal zo goed, dan regel je het zelf maar!

Bijstand wordt niet verleend aan jongeren onder de 18, zeer dringende redenen uitgezonderd. Maar de gemeente die een beroep op dringende redenen honoreert moet ik nog tegenkomen. Hulp van een advocaat krijgen ze niet, daar moet de gezaghebbende (veelal de ouders) voor tekenen en die kijken wel beter uit.

Dus zwerven ze van de ene plek naar de andere, na hun 18^e onverzekerd, afhankelijk van vrienden, kennissen en warme plekjes waar je nog een oog dicht kunt doen. School is er al helemaal niet meer bij als je dagelijks op zoek moet naar een hap eten en een plek om te slapen. Een baan is moeizaam als je geen plaats hebt om te douchen, te slapen en je kleding regelmatig te wassen. Ze zijn te oud voor jeugdzorg, te jong voor zelfstandigheid en worden aan hun lot overgelaten.

Deze categorie jongeren zijn dan ook volledig onttrokken aan het alziende oog van de jeugdzorg. En verstoken van enige zorg van ouders of maatschappij. De allersterksten vinden alsnog hun weg wel. Het overgrote deel leeft aan de rand van de maatschappij en verblijven daar.

En alle kerstverlichting en kerstwensen in Nederland kunnen niet verhinderen dat ik aan deze jongeren denk als ik weer eens aan het familiediner aanschuif. Gezellig, dat wel, maar wie zorgt er voor die jongeren?