Jack de Vries wordt staatssecretaris van Defensie. Geen verstand van dit departement maar blijkbaar is langdurig ‘spinnen’ in de schoot van onze nationale kampioen normen en waarden voldoende om deze kennislacune te compenseren. Kennelijk gaat het bij het landsbestuur helemaal niet om kennis van zaken maar om loyaliteit of beloning voor bewezen diensten. In dit geval beide: de beloning voor de loyale wijze waarop De Vries de CDA verkiezingscampagne heeft vormgegeven. 

En beloning en loyaal zijn hier de juiste woorden, want je kunt een campagne die louter is gestoeld op het zwart maken van de ‘ politieke tegenstander’ toch echt niet ‘briljant’ noemen. Ook al bejubelt men CDA kringen deze afbraakstrategie, en ook al heeft die campagne in termen van zetels succes opgeleverd. Wat disloyaliteit oplevert, toont de casus Ben Bot: aan de lijn of oprotten! De waarheid is leuk voor in de studeerkamer, maar niet voor in het politieke bedrijf. Daar telt het landsbelang, en dat is het ‘kaltstellen’ van de tegenstander. Maar dit terzijde.

In de voetnoten van dit nieuws duikt telkens de naam van advieskantoor Boer & Croon op. Zoals de naam van dit kantoor wel vaker in verband is gebracht met politici of gewezen politici. Het kan natuurlijk toeval zijn dat dit kantoor relatief veel ambtsdragers levert (eerder Aart Jan de Geus en nu dus Jack de Vries) dan wel gewezen ambtsdragers aan zijn gelederen toevoegt (denk aan Jos Staatsen, Ed van Thijn, of Willem Vermeend). Het is in elk geval een uitgekiende strategie, het lijkt zelfs bijna op ‘spinnen’.

Waarom? Omdat de meeste adviesopdrachten namelijk worden gegund! En je gunt bekenden nou eenmaal iets meer dan onbekenden, zeker als de kwaliteit onderling niet veel verschilt. Bovendien is het gemakkelijker om iets gegund te worden wanneer je direct praat met de mensen die de beslissing nemen of die mensen goed kent, en daar zijn bepaalde contacten bijzonder handig voor. In feite is hier sprake van een soort ‘old boys network’, althans, daar lijkt het sterk op.

Een tijdje terug (in 2005) signaleerde Felix Rottenberg dezelfde ‘kwestie‘ en meende er zelfs een lijn in te ontdekken. In Het Parool zegt hij onder andere dat Boer & Croon mensen uit het ‘publieke bestuur losweekt’ die dan vervolgens opdrachten mogen binnenhalen en er ‘zelf ook een centje aan mogen verdienen’. Rottenberg spreekt zelfs van ‘neo-corruptelingen’ om zijn ‘collega politici’ te duiden en noemt Boer & Croon ‘afgrijselijk’. Grote woorden die hem prompt op een dreiging met een kort geding zijn komen te staan.

Maar even terugkijkend vanuit het actuele perspectief  lijkt het erop dat Rottenberg een punt had: lang niet alle politici zijn goede adviseurs, net zomin als alle adviseurs goede politici zijn overigens, dus is het niet meer dan logisch te veronderstellen dat ze voor andere doeleinden worden binnen gehaald. Of, in het geval van De Vries, worden uitgezonden.

Met een positieve bril op zou je kunnen zeggen dat het politieke bedrijf professionaliseert. Dat ideologische dromen en veren worden ingeruild voor een vakmatige en inhoudelijke benadering. Een verzakelijking die de ‘inhuur’ van professionals uit de profit sector rechtvaardigt, en zelfs noodzakelijk maakt. Nog even los van de vraag of dit al dan niet wenselijk is, politieke professionalisering leidt onherroepelijk tot een onoverbrugbare afstand tussen kiezers en gekozenen waarmee politieke marktwerking een farce is, lijkt dit niet het geval. Er is eerder sprake van een losgeslagen elite die stelselmatig eigenbelang verwart met algemeen belang.

Politiek verwordt tot een in zichzelf gekeerd bedrijf, geleid door een zelfbenoemde politieke board die meer met zichzelf bezig is dan met de bedrijfsvoering. En dan zijn professionele ogen en oren zoals die van De Vries essentieel en belangrijker dan inhoudelijke kennis en politieke ideologie. Inhoudelijke kennis kan altijd worden ingehuurd. Bijvoorbeeld bij Boer & Croon dat zich uiterst professioneel heeft gepositioneerd met de directe toegang tot opdrachtgevers via een breed en doeltreffend netwerk.