Gratis kinderopvang. Wat een briljant idee van Wouter Bos twee jaar geleden. Wel vijf vliegen in één klap kon je daarmee slaan. Bestrijding van taal- en ontwikkelingsachterstanden van allochtone kinderen. Niet meer in te halen achterstanden van vierjarigen kunnen door crèchebezoek worden voorkomen.

Ook mengen van allochtone en autochtone kinderen wordt dankzij gratis kinderopvang een stuk makkelijker. Het is een geweldige stimulans voor zwarte scholen om via aantrekkelijke buitenschoolse opvang meer witte kinderen van tweeverdieners aan te trekken. Meer vrouwen aan het werk is het derde succes dat je met gratis kinderopvang kunt boeken. Tot voort kort ging het tweede inkomen vaak geheel aan kinderopvang op waardoor werken voor de tweede verdiener een dure hobby werd. Met gratis kinderopvang is dat probleem opgelost.

Maar het lijstje voordelen is nog langer. Zo kun je met gratis kinderopvang ook de personeelstekorten in zorg en onderwijs aardig verhelpen. Dit zijn immers sectoren waar in meerderheid vrouwen werken. De bonussen, lease-auto’s en dure bemiddelingsbureaus waar De Volkrant eergisteren over berichtte kunnen dan achterwege blijven. Een gebrek aan vrouwen in de top is de vijfde vlieg die je met gratis kinderopvang kunt slaan. Vooral voor de hoger opgeleiden was de kinderopvang voorheen exorbitant duur. Niet alle hoger opgeleiden belanden natuurlijk in de top. Maar voor een meer topvrouwen is een groter reservoir van hoogopgeleiden wel noodzakelijk. Goedkope kinderopvang helpt daarbij.

Een partijleider die dit wil heeft visie. Natuurlijk is gratis kinderopvang voor al die problemen geen zaligmakende oplossing maar het kan wel een forse bijdrage leveren. Gratis werd de kinderopvang in dit kabinet niet, maar kosten zijn voor ouders wel aanzienlijk verlaagd. Door hogere overheidsuitgaven en een verplichte bijdrage van werkgevers. Met groot succes: het aantal kinderen in de opvang is sinds 2004 bijna verdubbeld (van 393.000 naar 625.000, Binnenland 24 april). Ook zijn moeders veel meer gaan werken: inmiddels heeft tweederde van hen een baan.

Bos had gelijk: dit land kon zoveel beter! Zelden was beleid zo snel zo effectief. Schijnbaar onveranderlijke kenmerken van de Nederlandse identiteit, zoals dat vrouwen liever moederen dan werken, verdwenen als sneeuw voor de zon. Applaus dus voor Bos en zijn PvdA die hierin een het voortouw namen.

Maar het applaus is nog maar nauwelijks verstomd, of de regering heeft besloten fors te gaan bezuinigen op kinderopvang. Niet gehinderd door een geheugen bezigt de regering ineens hele andere redeneringen. Goedkope kinderopvang heet plotseling luxe. Er in snijden is geen bezuiniging maar slechts rem van de groei. En de regering betwijfelt plots of er wel een relatie bestaat tussen goedkope kinderopvang en arbeidsparticipatie(Binnenland 26 april).

Natuurlijk is die relatie er. De regering gaat toch niet beweren dat het toeval is dat zowel het gebruik van kinderopvang als de arbeidsparticipatie zo gegroeid zijn sinds de kinderopvang zoveel goedkoper is? Voor tien procent van de werkende moeders vormen (vooral de kosten van) kinderopvang nog steeds een belemmering om (meer) te gaan werken, constateerde het CBS (Binnenland 24 april). Dat zijn 150.000 mensen – circa tweehonderd maal het lerarentekort van 790 voltijders (www.onderwijsarbeidsmarktbarometer.nl). Natuurlijk zijn de kosten van kinderopvang niet de enige factor in het besluit om (meer) te gaan werken, maar een belangrijke factor zijn ze zeker.

Welke visie schuilt er achter het regeringsvoornemen om de kosten voor kinderopvang zo snel alweer te verhogen? Geen enkele. Paniek over de begroting is de enige drijfveer. Soms wordt er in de politiek maanden gedebatteerd over een paar euro’s per jaar. Hier gaat het om gemiddeld 375 tot 1400 euro (volgens resp. ‘bronnen rond het kabinet’ en de kinderopvangbranche, verenigd in de MO-groep, Trouw 29 april).

Het is onmogelijk politici die zo extreem zwalken nog serieus te nemen. Bos en in zijn kielzog de PvdA tonen zich hier geen politici, maar psychiatrische patiënten. Hun gedrag duidt op het Borderline-syndroom. Borderliners gedragen zich uiterst grillig. Ze zwenken en zwalken. Onvoorspelbaar en onbetrouwbaar zijn ze. Het ene moment omarmen ze iets, het volgende moment werpen ze hetzelfde verre van zich.

Wat moeten wij burgers met een regering van Borderliners? De website van het Trimbosinstituut geeft raad: ‘Realiseer u dat er sprake is van een psychische stoornis, waarvoor behandeling nodig is. (…) Het feit dat u de borderlinestoornis erkent, betekent niet dat u alles hoeft te accepteren. Bepaal wat uw grenzen zijn en maak daarover heldere afspraken.’ We zouden dus wel gek zijn deze idiotie te pikken. Of dit voornemen van tafel, of de regering. Dit land kan zoveel beter!