Rijnlands in de Achterhoek. Kan dat? Jazeker. Tenminste als we niet roomser dan de paus willen zijn en het begrip Rijnlands vrij en associatief willen hanteren. Deze column gaat over Almen. En over een uit de toon vallende bewoner. Nota bene de burgemeester.

Consistentie is een deugd. Consistentie zou een kenmerk moeten zijn van voorbeeldgedrag. Voorbeeldgedrag van ouders, opvoeders, managers, hulpverleners en bestuurders. Hieronder een in mijn ogen triest voorbeeld van inconsistentie, van gebrek aan respect, van onbenul met opgedane ervaringen, kortom, met blinde arrogantie. Nota bene van een bestuurder. Een bestuurder die deze typeringen natuurlijk beslist niet herkent. Per definitie niet herkent…?

Almen vind je iets noordelijk van de lijn Zutphen – Lochem, aan de Berkel. De Berkel meandert vanaf haar bron in Billerbeck (D) via Rekken, Borculo en Almen naar Zutphen, waar het riviertje uitmondt in de IJssel. Almen zie je als wandelaar of fietser al van verre liggen. Staring schreef het al: “Elk weet, waar ‘t Almensch Kerkje staat en kent de laan die derwaart gaat…” Almen straalt rust, eenheid, harmonie, vakmanschap en gevoel voor traditie uit. De lange termijn staat centraal in Almen. Je ziet dat aan de huizen en aan de inrichting van het dorp, maar ook aan de wijze waarop men met elkaar omgaat.

Stadsmensen, de wandelaars en fietsers die in het voorjaar en zomer het dorp bezoeken, passen zich moeiteloos aan aan het Almense ritme. Neem bijvoorbeeld het eeuwenoude terras van Hotel De Hoofdige Boer, daar is niemand te beroerd om zelf de tafel af te ruimen, de bestelling zelf op te halen en rustig aan achterin de rij aan te sluiten om af te rekenen. Duurt het allemaal wat lang? Geen nood, in Almen heeft iedereen ineens alle tijd van de wereld.

Kom je vanaf Gorssel het dorp binnen rijden, dan is het museum voor oude boekdrukkunst het eerste teken van waardering voor vakmanschap. Iets verder, links aan de Dorpsstraat, is Paul Peters’ Restauratieatelier gevestigd. Vakmanschap? Ze hebben het hier uitgevonden, lijkt het wel. Natuurlijk is er een sportvereniging, stopt de bibliobus er regelmatig, wordt het Dorpshuis goed bezocht, is er een traditionele dorpsschool en staat de kerk, het kan gewoon niet anders, helemaal centraal in het dorp. Veel huizen zien er uit zoals huizen eruit horen te zien, gewoon met de deur in het midden.

Tegenover de kerk is er de in de omgeving beroemde mosterdwinkel, annex mosterdmuseum, gevestigd. Je kunt er echt Almense bolussen kopen, maar natuurlijk ook de werkelijk heerlijke, zelfgemaakte, Almense mosterd. De winkel ernaast, de slijter van het dorp, is van de broer van de mosterdmaker. Schuin tegenover de mosterdwinkel ligt het hotel De Hoofdige Boer. Gewoon eens bezoeken. Wandelend in de omgeving van Almen bedachten mijn vrouw en ik dat als Bush destijds een lang weekend had doorgebracht in De Hoofdige Boer, hij nooit Irak zou zijn binnen gevallen.

Verder is Almen rijk aan een biologische boer, vleesboerderij ‘t Have, die Limousin koeien houdt en daar onder andere zelfgemaakte Almense rookworst en nagelhout van maakt. Bij De Hoofdige Boer is het vlees op de kaart vanzelfsprekend afkomstig van de buurman. Een Italiaanse inwoonster heeft een klein pastarestaurantje, waar je op afspraak lekker pasta kunt eten, schuin tegenover de limousin-boer is er het foto-atelier van Geert de Groot en vergeet vooral al die boerenvaklui niet, die op hun John Deere’s door de Dorpsstraat rijden. In Almen woont men met elkaar: een zeer gevarieerde gemeenschap, bestaande uit allochtone en autochtone Nederlanders, boeren, kunstenaars en vakmensen van allerlei soort, maar iedereen heeft een zelfde soort besef van ‘hier moeten we heel erg zuinig op zijn’. Ik vind dit Rijnlands. Rijnlands aan de Berkel.

Almen hoort bij Lochem en de burgemeester van Lochem, Frans Spekreijse, heeft zijn oog laten vallen op dit mooie dorpje om er zijn burgemeesterswoning te bouwen. De keuze voor Almen was voor Spekreijse en zijn vrouw niet zo moeilijk: ‘De ligging – mooie uitkijk over het Berkeldal – en het vrijstaande huis nabij het centrum – we willen niet in het buitengebied wonen, we zijn gemeenschapsdieren – hebben de doorslag gegeven.’ Ook vanwege de saamhorigheid onder de dorpsbewoners in Almen kiezen ze voor dit dorp. ‘Als je toch ziet wat er in Almen allemaal van de grond komt… Ja, zoals de musical die ze er opvoeren.’

Getverderrie, wat kunnen mensen toch in één klap de sfeer verzieken. Dat vrijstaande huis vlakbij het centrum hebben ze trouwens gesloopt. Volslagen ongeloofwaardig zijn deze mensen als je ziet wat voor een wanstaltig modern huis ze daar in Almen hebben gebouwd. Ze noemen zichzelf gemeenschapsdieren… Gemeenschapsdieren? Spekreijse is een bestuurlijk swaffelaar. En dan te bedenken dat de welstandscommissie van Lochem al heel wat verbouwinkjes aan Almense woningen heeft geweigerd. Zelfs de kleur van de verf ligt bij veel huizen vast. Men voelt zich in Almen niet vereerd met de komst van de burgemeester. Ik kan daar wel in komen.