De 200 machtigste mensen van Nederland zijn hard toe aan een beschavingsoffensief. Arme topmannen van Nederland, arme verslaggevers van deze krant. Zo kinderlijk teleurgesteld. Vrouwen blijken gewone mensen. Kinderlijk hoge verwachtingen hadden ze van vrouwelijk leiderschap. De ideale bestuurder is volgens hen iemand met ‘vermogen tot zelfreflectie, die zich bewust is van signalen uit de omgeving, die makkelijk verbindingen aan kan gaan, besluitvaardig is en een heldere visie heeft’. De geënquêteerde topbestuurders ‘kennen niemand die al deze eigenschappen bezit. Maar opvallend is dat de ervaringen met vrouwen in de top aanzienlijk slechter zijn dan verwacht’.

Slechter dan verwacht. Niet slechter dan mannen, maar slechter dan het ideaal. Is dat nou opvallend? Grow up, de wereld is niet ideaal. Maar nee. Vrouwen moeten het beeld van de ideale leider levend houden. Als we in vrouwen geen ideale mensen meer zien, moeten we erkennen dat iedereen maar een mens is. Dat is te hoog gegrepen voor de kinderlijke geest. Dus blijft men van vrouwen verlangen dat ze ideaal zijn en straft men ze als ze maar gewone mensen blijken: de teleurstelling over het vrouwelijk leiderschap maakt dat de geënquêteerde topmensen ‘terughoudend worden in het benoemen van nieuwe topvrouwen’.

Mannen mogen wel gemankeerde leiders zijn. Wie had anders verwacht? Het is geen nieuws dat veel mannelijke topbestuurders grote graaiers zijn zonder zelfreflectie. De kredietcrisis heeft dat bevestigd. Bij ING krijgen ze zelfs een bonus voor wanprestatie, want daar hadden de schatjes nu eenmaal op gerekend. Wat een getut. Een beetje vent die heeft bijgedragen aan een miljoenenverlies ziet toch af van een bonus? Maar niet de ING-top. En hun leider is te zwak om ze de oren te wassen. Als het hier om vrouwelijke leiders ging, zou dit getut gelden als bewijs voor de massale ongeschiktheid van vrouwen voor topfuncties.

In de economiebijlage van 7 maart wordt nader ingegaan op wat topbestuurders goed leiderschap vinden. Zelfreflectie prijkt ook daar hoog. Precies de eigenschap die hier node gemist wordt. Want de eisen die hier aan bestuurders gesteld worden, zijn op zijn zachtst gezegd moeilijk verenigbaar. Onder het kopje ‘wel doen’ wordt geadviseerd: ‘Neem kinderen. Het opvoeden van kinderen versterkt je leiderschapskwaliteiten’. Maar onder ‘niet doen’ lezen we: ‘Neem nooit ouderschapsverlof op: dit heeft een negatieve invloed op je loopbaan.’ ‘Zorg dat je minimaal 57 uur beschikbaar bent.’ Dus wel kinderen opvoeden, want opvoeden is zo goed voor je leiderschapskwaliteiten. Maar ook: geen kinderen opvoeden, want je moet 12 uur per dag werken.

Is dit nu onze leidende elite? Kunnen deze veertig van de tweehonderd machtigste Nederlanders echt niet logisch denken? Tonen ze echt zo weinig zelfreflectie? Of is de onduidelijkheid te wijten aan de journalisten Stoker en Vos die verzuimen verbanden te leggen tussen diverse uitspraken? Al even warrig is het artikel over de vraag of vrouwen op mannen moeten lijken. Nee, want vrouwen moeten vrouwen blijven. ‘Stel, je bent een kat en je wilt in het hondendomein. Dan denk je: laat ik me gedragen als een hond en dan zullen ze me wel accepteren. Maar je wordt nooit een hond. Honden vinden je maar een rare kat.

De vrouwen denken dat ze zich moeten aanpassen en profileren zich te sterk. Hierdoor maken ze de verwachtingen niet waar.’ ‘Juist door vrouwen de ruimte te geven, kunnen ze vanuit hun eigen kracht wel die toegevoegde waarde bieden.’ Geen mannen na-apen dus. Maar het bijgaande lijstje tips spoort aan om dat juist wel te doen. Altijd werken immers, en ‘neem een partner zonder eigen carrière of zorg dat hij/zij veel zorgtaken van je overneemt. Van de ondervraagde vrouwelijke topbestuurders hebben alle partners een eigen succesvolle loopbaan, van de mannen nog niet de helft’. En omdat leiders menen dat je alleen goed kunt besturen met een carrièreloze partner, en die partners bijna allemaal vrouwen zijn, krijgen ook hun kinderen geen rolmodellen van reëel vrouwelijk leiderschap. Zo blijven kinderlijke ideaalbeelden voortbestaan.

Geen wonder dat minister Ter Horst naar een paardenmiddel moet grijpen en een benoeming in de politietop moet blokkeren. Op dezelfde dag bepleitten minister Rouvoet, de SER en het CNV dat mannen ‘niet langer moet worden aangepraat dat zij het wel kunnen shaken met hun carrière als zij minder uren gaan werken’, in de woorden van CNV-voorzitter Paas. Het is duidelijk waar hun beschavingsoffensief moet beginnen: bij de politie en bij de 200 machtigste mensen van Nederland.