Tijdens een van mijn eerste geheel zelfstandig verzorgde trainingen als ZZP-er, gaf een van de deelnemers aan, dat hij toch echt niet in staat was om naar zichzelf te kijken. ´Anderen kunnen iets van mij vinden, ik niet´, was zijn bondige commentaar. ´Hou toch op man´, zei ie er nog net niet bij, zijn gedachtenwolk was voor mij duidelijk te zien. Dat hij deze zelf niet zag, zette me toen niet aan het denken. Ik weet nog dat ik hoogst verbaasd was over zijn antwoord, bevestigd door knikkende gezichten van zijn collega´s, die mij het gevoel gaven van een geheel andere planeet te komen. Dat gevoel is gebleven, maar nu – jaren verder – bekijk ik zijn uitspraak genuanceerder.

Hoeveel bewustzijn hebben we eigenlijk? Sommige beroepsgenoten praten over slechts 5 % bewust gepland gedrag, 95 % is onbewust automatisch gedrag. Een invalshoek die daarop aansluit is dat ons onbewuste vooral het werk doet als we voor keuzes staan die echt ergens over gaan. Sta je voor een ingewikkelde keus, stop met wikken en wegen, plussen en minnen; maak een ommetje, slaap er een nacht over en je keus openbaart zich. Het ene huis heeft een lekkend dak, maar een prachtige tuin; het andere huis dient nodig opgeknapt, de tuin is vervallen, de badkamer geweldig en zo zijn er nog meer zaken. Geef je onbewuste de kans en gevoelsmatig kom je tot een keus.

Een waarschuwing lijkt op zijn plaats, als je dit principe toepast bij elk bezoek aan de supermarkt volg je wel een heel speciaal dieet. Ervaren managers geven aan dat ze intuïtief keuzes maken en achteraf de argumenten erbij bedenken die hun keus rechtvaardigen. Kortom, intuïtie, ook te beschouwen als verkorte rationaliteit, werkt. Durf erop te vertrouwen. 
Ook allerlei psychologen twijfelen aan ons vermogen tot zelfinzicht. Je komt vooral meer over jezelf te weten door feedback van anderen. Dit soort inzichten zorgt bij mijn bijeenkomsten voor veel onderlinge interactie tijdens bijeenkomsten opdat beelden over elkaar kunnen worden uitgewisseld.

Dat interactie de aanzet kan zijn tot vernieuwende inzichten blijkt ook door te dringen binnen de financiële advieswereld. Adviseurs willen weten wat hun klanten bezielt. Er zijn inmiddels financiële adviesbureaus die in plaats van gelddoelen, levensdoelen van de klant als uitgangspunt nemen. Wat wil je de rest van je leven? Wat zijn je dromen? Waar wil je op terugkijken als je uitgewerkt bent en wat is dan verzekeringstechnisch nodig? Een geheel andere benadering, deze levensplanning. Interactie verzekerd tussen partners, vrienden en kinderen van klanten.

Je komt erg verzekerd over… krijgen hun klanten regelmatig te horen.