Onze jeugd is gezond en voelt zich oké, maar gebruikt wel steeds meer zorg. Oud nieuws, maar nog o zo relevant. In zijn oratie op 9 juni 2009 – zo oud is het nieuws nu ook weer niet – stelt Jo Hermanns dat de gezinsopvoeding in Nederland prima verloopt. Slechts bij circa vijf procent bestaat een opeenstapeling van problemen. Nog erger: uit een vergelijkend onderzoek tussen alle Europese landen, Canada en de USA naar gezondheid en welzijn onder kinderen staat Nederland fier bovenaan. Nu komt de paradox. Let op het springen van de lintworm!

Terwijl het zo goed gaat met de Nederlandse kinderen is een forse toename vast te stellen van zorg en behandeling voor deze jeugd en hun opvoeders. Hermanns geeft de volgende jaarlijkse Nederlandse groeicijfers – let wel: GROEIcijfers – over de afgelopen vijf tot tien jaar: Aanmeldingen bureaus jeugdzorg 19%, contacten Advies- en Meldpunten Kindermishandeling 16%, politiecontacten met jeugdigen 12%, geïndiceerde jeugdzorg 10%.

Gangbare verklaringen in het land van Jan Rap en zijn maat – lees bijvoorbeeld de gevestigde orde in bijvoorbeeld de MO-groep en zo – zijn de volgende: de komst van de bureaus jeugdzorg leidde tot het manifest worden van latente vraag, er is sprake van een inhaalslag, de jeugd nu is vaker van allochtone afkomst, en die gebruikt meer zorg en het gaat goed dankzij dat groeiende zorggebruik.

Hermanns denkt hier duidelijk anders over. Dit zijn volgens hem de echte oorzaken: de verlaging van het jeugdtolerantieniveau: ouders accepteren voor hun kinderen minder een afwijking van gedrag, ouders psychopathologiseren te veel. Zij formuleren hun opvoedproblemen te vaak in termen van ADHD en PDD Nos en, last but not least, politie en andere overheidsinstanties criminaliseren te vaak regelovertredend gedrag van kinderen en jongeren.

Een eerste voorlopige conclusie zou kunnen zijn dat niet alleen de ouders teveel psychopatologiseren, maar zeker ook de instanties met hun indicatieorganen. Moeten we vanuit dit perspectief dan ook niet concluderen dat de sector zichzelf in stand houdt en zich succesvol waant vanwege die groei? Je zou bijna gaan spreken van een jeugdzorgmaffia…?

PS Komt u als ouder niet uit deze Gordiaanse knoop, lees dan de opvoedtips van Trias eens goed door en… gebruik vervolgens uw gezond verstand.