Na een pauze van iets meer dan één jaar pak ik vanaf nu de draad weer op met het aan de kaak stellen van idiote regelzucht. En dan met name regelzucht in de vermomming van oplossingen, van maatregelen, die volkomen los staan van het eens gesignaleerde probleem. Een voorbeeld. Minister van Onderwijs Deetman wilde in de 80’er jaren iets doen aan de in zijn ogen gebrekkige graad van professionaliteit van bestuurders van hogescholen. Hij kwam met het dwingende voorstel van schaalvergroting op de proppen.

De sector moest slikken of stikken. We weten nu ondertussen wel wat die schaalvergroting heeft opgeleverd: heel veel narigheid, maar of de professionaliseringsgraad van de bestuurders nu is toegenomen? Ik betwijfel het.

Hooguit is het aantal bestuurders drastisch afgenomen, maar zo had Deetman dat niet bedoeld. Waren er toen nog 375 hogescholen, nu zijn dat er nog maar 39! Veel minder bestuurders dus, maar de bestuurders die nog over zijn, zijn die nu zoveel professioneler…? Nu heb ik het niet eens over de duikvlucht die de kwaliteit van het hoger beroepsonderwijs genomen heeft als gevolg van die schaalvergroting. Een ander voorbeeld.

De recent ingevoerde beroepscode voor zwembadpersoneel is ’n ander voorbeeld. Deze oplossing is ingevoerd naar aanleiding van het seksueel misbruik in Den Bosch door zwemleraar Benno L., dat in juni vorig jaar aan het licht kwam. Wordt met zo’n beroepscode nu voorkomen dat er nieuwe Benno L zaken zullen opduiken? Nee, natuurlijk niet! Nieuwe Benno’s L.? Je kunt er op wachten. Met of zonder beroepscode voor zwembadpersoneel. Deze schijnoplossing werd ook nog eens ingegeven door de (terechte) verontwaardiging over het gedrag van die Benno L.: de overheid wil spierballen laten zien.

Een naar bijverschijnsel van dit soort van zinloze regelgeving – zowel in het voorbeeld van Deetman als in het voorbeeld van Benno L. – is dat er verwachtingen worden gewekt, die nooit of te nimmer kunnen worden waargemaakt. Telkens als een verwachting niet wordt waargemaakt, zal de frustratie toenemen.

De ontbrekende oorzakelijke link tussen probleem en oplossing zorgt er bovendien voor dat we met zijn alleen op een dwaalspoor belanden. Als we namelijk inzicht hebben in het traject tussen oorzaak (probleem) en gevolg (oplossing), dan zijn we in staat te evalueren en ons te verbeteren. Nu die link telkens weer ontbreekt, neemt ons lerend vermogen zienderogen af.

Deze lakse en kort door de bocht aanpak van onze bestuurders – en onszelf niet uit te sluiten (…) – vermindert onze realiteitszin en ons nog aanwezig besef dat we er met zijn alleen iets moois van moeten maken. Waarden horen centraal te staan en niet de normen, de regels. Zodra we ophouden elkaar aan te spreken op waarden, op betekenisgeving, dan kunnen we het als beschaving wel schudden.

Regelzucht.nl heeft de ambitie dit soort van rare en gevaarlijke regelzucht te signaleren en telkens weer aan de kaak te stellen. Wie weet helpt het een beetje om waarden weer leidend te laten zijn in plaats van die contraproductieve regelzucht.

Bijdragen van bezoekers aan regelzucht.nl zijn van harte welkom. Ook auteurs die geregeld een bijdrage willen leveren, nodig ik van harte uit contact met mij op te nemen, Mijn mailadres: hans@waltman.net.