‘Erg blij’, zijn ze bij de Algemene Onderwijsbond (AOb). Nadat vorige week bekend werd dat de bezuinigingen op passend onderwijs geschrapt worden, is nu ook het experiment rond prestatiebeloning voor docenten van tafel.

Lees het gehele artikel.

Elk individu heeft zijn of haar eigen interne tegenstrijdigheden. Zo heb ik twee bijenkasten, ben ik lid en vrijwilliger van Natuurmonumenten, “beschermer” van het Overijssels landschap, ga ik graag ganzen kijken langs de IJssel, maar ben ik ook lid van de KNJV en wandel graag gewapend met een hagelgeweer door mijn jachtveld.

Veel in de natuur verkerend wordt een mens soms wat contemplatief en kwam ik op de volgende gedachte, mede geïnspireerd door Midas Dekker’s column tijdens Vroege Vogels op zondagmorgen enkele jaren geleden. Hij hield een verhaal over de muskusrat, dat bij mij associaties opriep met onze verregaande bureaucratisering. Mijn associatieve link tussen de bestrijding van de muskusrat, want daar ging zijn verhaal over, en de bestrijding van de bureaucratie wil ik hieronder graag met u delen.

Midas vertelde dat de afgelopen 25 jaar ongeveer 5.000.000 muskusratten zijn omgebracht door verdrinking. Want zo gaat dat: een val onder water, waarin de muskusrat gewoon verdrinkt. Natuurlijk is dit een triest gegeven, zeker als men zich bedenkt dat verdrinken van een muskusrat altijd nog zeker een kwartier duurt. Belangrijker in het kader van deze column is de constatering van Midas dat onuitroeibare soorten zich, zeker in Nederland (waar heb ik dat meer gehoord?), explosief uitbreiden bij bestrijding. Denk dan bijvoorbeeld aan de zwarte kraai.

Midas stelde ook dat van het totale aantal muskusratten bij niet-bestrijding jaarlijks driekwart op een natuurlijke wijze overlijdt. Zijn stelling: door bestrijding neemt het aantal explosief toe. Midas: bij de begrafenis van één muskusrat zijn er altijd minimaal twee treurenden. De soort wil zichzelf in stand houden en dat lukt goed. Bestrijding werkt dus als een libido-impuls.

De moraal van dit verhaal: meer van hetzelfde werkt niet en is zelfs uitermate contraproductief. Dit laatste, meer van hetzelfde, is een typisch bureaucratisch kenmerk. Bureaucratiebestrijders doen in feite eigenlijk niets anders dan steeds maar meer van hetzelfde: bureaucratiebestrijders, waaronder ik, tonen telkens onomstotelijk aan dat bureaucratie niet werkt, slecht is voor organisaties, slecht is voor mensen en slecht is voor de samenleving. Deze site bijvoorbeeld is een openbaar forum waar dit soort van gedachtengoed interactief wordt gedeeld, maar het effect is nul komma niënte.

Zouden bureaucratiebestrijders iets kunnen leren van de constateringen van Midas? Ik denk het wel. Ik meen dat ook de muskusratbestrijders iets kunnen leren. Op de eerste plaats zal de muskusrat in aantal sterk afnemen als de bestrijding stopt. Bestrijders zorgen kennelijk voor een extra impuls tot voortplanting. Dat is overigens niets nieuws. Bureaucraten zijn net als muskusratten, met alle respect overigens: zij bureaucratiseren heftiger en intenser bij verzet. Verzet in de vorm van bijvoorbeeld het zoeken van rek in de regels, het op inhoudelijke gronden protesteren tegen regels, het ontwijken van regels of het geven van creatieve uitleg aan regels. Als reactie hierop plant de bureaucratie zich heftiger voort.

Ergo, niets doen werkt dus gewoon beter als bestrijdingsstrategie dan verzet. Dat wordt door de geschiedenis bevestigd. Al eeuwen is sprake van golfbewegingen. Die golfbewegingen zijn altijd iets later dan het gegroeide besef van dat moment. Het is net als bij een vacaturestop: net daarna zie je het aantal personeelsleden toenemen, voordat het aantal uiteindelijk toch afneemt. Dit terzijde.

Een eerste conclusie zou kunnen zijn het verzet tegen bureaucratie massaal te staken en te vertrouwen op die golfbeweging. Als we dat met zijn allen doen, dan biedt dat een hoopvol perspectief. Maken we dan de ontluistering van de bureaucratie dan allemaal nog wel mee? Ik denk het niet. Ook niet als we met zijn allen vanaf nu het verzet zouden staken. Mijn voorstel is daarom een forse stap verder te gaan en de biotoop van de bureaucratie actief van nieuwe impulsen te voorzien. Eigenlijk kan dat net zo simpel als bij de muskusrat: zorg voor een goede leefomgeving en de soort zal zich in een acceptabel aantal manifesteren.

Ik pleit dus voor een actievere support van de bureaucratie en dat kan alleen maar door zelf ook bureaucratisch te worden. Dat kan heel gemakkelijk door verzet te staken en vanuit hetzelfde perspectief te gaan opereren. Bestrijdt regels dus niet meer op inhoudelijke gronden, maar op de regels. Reageer op fouten van het systeem niet meer met triomfantelijke opmerkingen als “Zie je wel”, maar doe voorstellen om met meer regels de zaak op te lossen en dit soort van missers in het vervolg volledig uit te sluiten.

Ik ben van mening dat dit de enige strategie is tegen bureaucratisering. Overigens zijn bureaucraten niet per definitie vervelende mensen. Zeker niet. Ik ken er genoeg die met de meest integere overtuiging regels bedenken die niet werken. Een muskusrat is overigens ook geen naar beest, zoals de naam doet vermoeden. Een muskusrat is niets anders dan een grote woelmuis. Een soort van lemming. Net als de bureaucraat…

De jeugdzorg heeft een ernstige gedragsstoornis, zegt nationale ombudsman Alex Brenninkmeijer. Hij maakt zich ernstige zorgen of kinderrechten voldoende gewaarborgd zijn in Nederland.

Een heldere analyse en strakke verbetervoorstellen van Brenninkmeijer.

Beluister het geluidsfragment.

Vijf voorbeelden van regelzucht die Vereniging Eigen Huis op het meldpunt Regelzucht heeft ontvangen en die exemplarisch zijn voor vele gelijksoortige ergernissen:

• Een vader wil tussen de bomen in zijn tuin een speelhuisje maken voor zijn kinderen; de gemeente verplicht hem daarvoor bouwtekeningen in drievoud in te leveren, een vergunning aan te vragen en bouwleges te betalen.
• Een gemeente roept inwoners op bij feestdagen meer te vlaggen, maar rekent vervolgens €125,- aan bouwleges als bewoners voor hun appartementengebouw een vlaggenmast willen plaatsen.
• Een huiseigenaar vraagt een vergunning om ramen en een deur te maken in een grote kelder onder zijn huis. Meer dan een jaar houden vier ambtenaren de aanvraag telkens op, terwijl later blijkt dat een dergelijke verbouwing vergunning vrij is.
• Een echtpaar wil zelf een huis laten bouwen. De architect moet vier keer een ander plan maken omdat de Welstandscommissie het ontwerp steeds ‘niet boeiend genoeg’ vindt. Na een gesprek op het gemeentehuis wordt de eerste tekening opnieuw ingediend en opeens wél goedgekeurd.
• Omdat één van de leden in de welstandscommissie een nieuwe dakkapel op een boerderij niet vindt passen, krijgt de eigenaar hiervoor geen vergunning, hoewel een soortgelijke dakkapel al wel op oude bouwtekeningen voorkomt.

Lees het gehele artikel bij eigenhuis.nl.

Een groep Vlissingse ouders wil een nieuwe basisschool oprichten die is gebaseerd op het concept ‘boeiend onderwijs’, met een christelijke grondslag. Waarom nou, die christelijke grondslag, vraag ik me dan af. Maar goed, het initiatief is mooi.

Het is alleen jammer dat het nodig is. Het illustreert niets meer of minder hoe triest het in feite is gesteld met ons huidige onderwijs.

Lees het gehele verhaal in de PZC.

Weer zo’n triest initiatief: er moet één landelijk informatiepunt komen waar alle dwang- en drangtoepassingen in de GGZ worden geregistreerd.

De inspectie hoort elke melding individueel te toetsen. En dat doen ze niet, omdat – volgens de onderzoekers – ‘Dit process arbeidsintensief, tijdrovend en foutgevoelig is.’ Nee, en dan komt er één LANDELIJK centraal meldpunt en dan gebeurt dat allemaal wel? Dacht je dat? Dank je de koekoek!

En waar gaat het allemaal over? Niet over niemandalletjes. Het gaat over maatregelen als fixeren (vastbinden), sederen (via medicijnen verduffen) en/of separeren ((opsluiten). Het huidige systeem rammelt, zeggen de onderzoekers. Nee, nu hebben ze het lek boven. Ze zouden die onderzoekers moeten fixeren, sederen en/of separeren. Lees het gehele artikel in de Stentor.

Conclusie: registratie rammelt per definitie!

‘Het gaat om de interactie tussen studenten en docenten. De rest is bijzaak.’ Zo vat een van de deelnemers aan  De kwaliteitsenquête hbo het kort en krachtig samen, als gevraagd wordt hoe het niveau omhoog kan.

Deze docent heeft helemaal gelijk. Het HBO is de sector bij uitstek die model kan staan voor het verschijnsel dat de essentie van een activiteit over de rand wordt geduwd door formalisering, overdadige bureaucratie, een perverse financieringssystematiek en grenzeloze verantwoordingsdrang.

Dit in combinatie met een ontstane angstcultuur maakt dat we ons nu alleen nog maar druk maken om de nu actuele ‘genadezesjes’. Ik maak me juist boos om bewindslieden die roepen dat we van die zesjescultuur af moeten. Ze werken het nota bene zelf in de hand.

Dat begon al bij Deetman die schaalgrootte propageerde als hét middel om de effeciciëntie te vergroten. Een van de bij-effecten is dat nog maar 20 % van het budget beschikbaar is voor onderwijs. Hoezo, de essentie over de rand geduwd…?

Lees het verslag van de Algemene Onderwijsbond: Kwaliteitsenquête hbo: Bureaucratie groeit, werkdruk neemt toe, genadezesjes komen voor.

Dit interview van Corine de Ruiter in Nieuwsuur van 4 mei j.l. deed me erg denken aan toenmalig wethouder voor jeugdzaken in Rotterdam Geluk toen hij over de tragische dood van het Maasmeisje sprak: ‘De instanties hebben allemaal volgens het boekje gehandeld.’ Er is nog niet veel veranderd in de jeugdzorg. Als het zo ontzettend mis is binnen een sector, dan zijn de gevolgen onvoorspelbaar. De twee daders van Haagse juwelier Ruud Strattman waren al uitgebreid onder behandeling bij negen (…) jeugdzorginstanties… Kijk naar het interview met Corine de Ruiter bij Nieuwsuur en begin bij 22:06 minuten. Lees ook haar blog ‘Bevrijding in de jeugdzorg’.

Transparantie is het toverwoord van vandaag. Steeds vaker gebruiken politici en beleidsmakers de term te pas en te onpas. Want als iets transparant is, dan zal het wel goed zijn. Maar zo simpel is het niet, zegt PhD Erna Scholtes.

Lees het gehele artikel bij Universonline.

Komt zomaar bij me op: zou de volgende stelling gelden: ‘Hoe meer dolend, hoe transparanter.’

Het zoveelste voorbeeld van hoe de essentie over de rand wordt geduwd door formalisering en onzinnige regelzucht. Luister naar premtime met professor Ira Helsloot.

PREMtime staat vandaag bij Crisislab in Renswoude.
Elk jaar vinden er crisissituaties plaats in Nederland. Of het nou de brand bij Chemiepack, de treinbotsing in Amsterdam of de vuurwerkramp in Enschede is: deze gebeurtenissen leggen een grote druk op burgers, bedrijven en de overheid. In veel gevallen blijkt dat er op het moment suprême slecht wordt gecommuniceerd. Soms wordt er zelfs informatie achtergehouden om de goede vrede en rust te bewaken. Hoe komt dit en is zo’n leugen te accepteren?

Prem sprak er op 7 mei j.l. over met professor Ira Helsloot, bijzonder hoogleraar Besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Beluister de uitzending op premtime.ntr.nl.